Hoe voorkom je een faillissement met de WHOA?
Met de WHOA (Wet Homologatie Onderhands Akkoord) kun je een faillissement voorkomen door een akkoord te sluiten met schuldeisers, zonder dat alle schuldeisers het daarmee eens hoeven te zijn. De rechter kan het akkoord namelijk bekrachtigen, ook als een minderheid tegenstemt. Dit maakt de WHOA een krachtig instrument voor bedrijven die in financiële moeilijkheden verkeren maar nog wel een levensvatbare onderneming hebben. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over WHOA-trajecten.
Wat zijn de voorwaarden om een beroep te doen op de WHOA?
Om een beroep te doen op de WHOA moet je bedrijf in een situatie verkeren waarbij een faillissement dreigt als er geen akkoord wordt bereikt met schuldeisers, maar waarbij de onderneming op zichzelf nog levensvatbaar is. De WHOA is bedoeld voor bedrijven die kunnen aantonen dat ze zonder de schuldenlast wel degelijk kunnen voortbestaan.
Concreet betekent dit dat je als ondernemer moet kunnen laten zien dat:
- Er sprake is van een redelijke verwachting dat je zonder ingrijpen niet meer aan je betalingsverplichtingen kunt voldoen
- De onderneming of een deel ervan nog toekomstperspectief heeft
- Het akkoord dat je voorstelt, schuldeisers in een betere positie brengt dan bij een faillissement het geval zou zijn
De WHOA staat open voor zowel grote als kleine ondernemingen, inclusief eenmanszaken en vennootschappen. Wat de wet niet doet, is een bedrijf redden dat simpelweg geen bestaansrecht meer heeft. De levensvatbaarheid van de onderneming is het uitgangspunt.
Hoe werkt een WHOA-akkoord in de praktijk?
Een WHOA-akkoord werkt doordat een bedrijf een herstructureringsplan opstelt en dit aan schuldeisers en aandeelhouders voorlegt. Schuldeisers worden ingedeeld in klassen op basis van hun positie, en elke klasse stemt over het akkoord. Als een meerderheid van de klassen instemt, kan de rechter het akkoord bekrachtigen, ook als sommige klassen tegenstemmen.
Het proces verloopt in grote lijnen als volgt:
- Voorbereiding: Je stelt een herstructureringsplan op waarin je aangeeft hoe schulden worden aangepast of kwijtgescholden
- Klassenindeling: Schuldeisers worden ingedeeld op basis van hun rang en positie
- Stemming: Elke klasse stemt over het akkoord; een klasse stemt in als twee derde van het bedrag instemt
- Homologatie: De rechter toetst het akkoord en kan het bekrachtigen, ook bij tegenstemmende klassen
- Uitvoering: Na bekrachtiging is het akkoord bindend voor alle schuldeisers, ook degenen die tegenstemden
Gedurende het traject kun je ook een afkoelingsperiode aanvragen bij de rechter. In die periode mogen schuldeisers geen verhaalsacties ondernemen, wat je de ruimte geeft om het akkoord rustig voor te bereiden.
Welke schulden kunnen worden meegenomen in een WHOA-akkoord?
In een WHOA-akkoord kunnen vrijwel alle zakelijke schulden worden meegenomen, waaronder bankleningen, leveranciersschulden, huurverplichtingen en obligaties. Schulden aan de Belastingdienst kunnen in beginsel ook worden meegenomen, al gelden daarvoor soms aanvullende voorwaarden.
Wat niet zomaar in een WHOA-akkoord kan worden opgenomen, zijn:
- Loonaanspraken van werknemers
- Schulden die voortvloeien uit onrechtmatige daad waarbij opzet of bewuste roekeloosheid in het spel is
- Bepaalde persoonlijke verplichtingen die buiten de onderneming vallen
Het is belangrijk om per schuld goed te beoordelen of en hoe deze kan worden meegenomen. De indeling in klassen speelt daarbij een grote rol, omdat schuldeisers met een sterkere positie (zoals banken met zekerheden) anders worden behandeld dan concurrente schuldeisers.
Wat is het verschil tussen de WHOA en een regulier faillissement?
Het belangrijkste verschil tussen de WHOA en een regulier faillissement is dat de WHOA gericht is op het voortbestaan van de onderneming, terwijl een faillissement leidt tot liquidatie en het einde van het bedrijf. Bij een faillissement worden bezittingen verkocht om schuldeisers te betalen; bij de WHOA herstructureer je de schulden zodat het bedrijf verder kan.
Andere relevante verschillen zijn:
- Regie: Bij de WHOA blijft de ondernemer zelf aan het stuur; bij faillissement neemt een curator de leiding over
- Snelheid: De WHOA kan relatief snel worden doorlopen, terwijl een faillissementsprocedure vaak jaren duurt
- Uitkomst voor schuldeisers: Schuldeisers krijgen bij de WHOA doorgaans meer terug dan bij een faillissement, omdat de onderneming in stand blijft
- Personeel: Bij de WHOA blijven medewerkers in dienst; bij faillissement vervallen arbeidscontracten
De WHOA is dus geen alternatief voor faillissement als de onderneming geen toekomst heeft. Maar als de kern van het bedrijf gezond is en de problemen financieel van aard zijn, biedt de WHOA een veel betere uitkomst voor alle betrokkenen.
Wanneer is de WHOA niet de juiste oplossing?
De WHOA is niet de juiste oplossing als de onderneming geen levensvatbare kern heeft, als de problemen niet primair financieel van aard zijn, of als er onvoldoende draagvlak is bij schuldeisers om tot een akkoord te komen. In die gevallen biedt de WHOA geen uitweg en is een andere aanpak nodig.
Situaties waarin je beter kunt kijken naar andere opties:
- Het verdienmodel van de onderneming werkt structureel niet, ongeacht de schuldenlast
- De problemen zijn operationeel of strategisch van aard en worden niet opgelost door schuldsanering
- Er is sprake van fraude of onregelmatigheden die een doorstart bemoeilijken
- De schuldeisers zijn bereid tot een informeel akkoord buiten de rechter om
- De kosten van het WHOA-traject wegen niet op tegen het verwachte resultaat
Een eerlijke beoordeling van de situatie is dus het startpunt. Soms is een informele herstructurering of een gecontroleerde afbouw een betere keuze dan een formeel WHOA-traject.
Welke rol speelt een financieel expert bij een WHOA-traject?
Een financieel expert speelt een belangrijke rol bij een WHOA-traject door de financiële onderbouwing te verzorgen die nodig is voor het akkoord. Denk aan het opstellen van liquiditeitsprognoses, het analyseren van de schuldenpositie en het beoordelen van de levensvatbaarheid van de onderneming. Zonder een solide financiële basis accepteert de rechter het akkoord niet.
Concreet helpt een financieel expert bij:
- Het in kaart brengen van alle schulden en schuldeisers
- Het opstellen van een realistisch herstructureringsplan
- De klassenindeling van schuldeisers en de bijbehorende strategie
- Communicatie met schuldeisers en het creëren van draagvlak
- Het bewaken van de financiële positie tijdens het traject
- De aansluiting met juridische adviseurs en de rechtbank
Een WHOA-traject is technisch en vraagt om iemand die de financiële en operationele kant van de onderneming goed begrijpt. Dat is precies waar een ervaren interim financial het verschil maakt: iemand die niet alleen de cijfers kent, maar ook begrijpt hoe een bedrijf werkt en hoe je schuldeisers meekrijgt.
Een WHOA-traject is een serieus maar krachtig instrument voor ondernemingen die in financiële moeilijkheden verkeren maar nog wel een gezonde kern hebben. De combinatie van een goed onderbouwd akkoord, de juiste juridische begeleiding en een scherpe financiële analyse bepaalt of het traject slaagt. Wil je weten of de WHOA voor jouw situatie de juiste stap is, of heb je behoefte aan een ervaren financial die je hierbij kan ondersteunen? Neem dan gerust contact op of bekijk hoe wij werken via ons contactformulier. We denken graag met je mee.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een WHOA-traject gemiddeld?
Een WHOA-traject duurt gemiddeld tussen de drie en zes maanden, afhankelijk van de complexiteit van de schuldenpositie en de medewerking van schuldeisers. Als je een afkoelingsperiode aanvraagt, geeft de rechter je in eerste instantie vier maanden de tijd, met de mogelijkheid tot verlenging. Een goed voorbereide aanpak met een ervaren financieel expert kan het traject aanzienlijk versnellen.
Wat zijn de kosten van een WHOA-traject en wie betaalt die?
De kosten van een WHOA-traject bestaan uit juridische kosten, de vergoeding van een eventuele herstructureringsdeskundige en de inzet van een financieel adviseur. In de praktijk lopen deze kosten uiteen van enkele tienduizenden euro’s tot meer dan een ton bij complexe trajecten. Deze kosten komen in principe voor rekening van de onderneming zelf en worden doorgaans meegenomen in de financiële planning van het traject. Het is daarom verstandig om vooraf een kosten-batenanalyse te maken.
Kunnen schuldeisers een WHOA-traject ook zelf starten?
Ja, naast de onderneming zelf kunnen ook schuldeisers, aandeelhouders en zelfs de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging de rechter verzoeken om een herstructureringsdeskundige aan te stellen die een WHOA-akkoord voorbereidt. Dit is de zogenaamde ‘gedwongen variant’ van de WHOA. In de praktijk wordt het traject echter het vaakst door de ondernemer zelf geïnitieerd, omdat die het beste zicht heeft op de financiële situatie en de meeste baat heeft bij een soepel verlopend proces.
Wat gebeurt er als de rechter het akkoord niet bekrachtigt?
Als de rechter het WHOA-akkoord weigert te bekrachtigen, bijvoorbeeld omdat het akkoord niet voldoet aan de wettelijke vereisten of schuldeisers aantoonbaar slechter af zijn dan bij een faillissement, vervalt de bescherming van de afkoelingsperiode en kunnen schuldeisers weer verhaalsacties instellen. In dat geval is het zaak om snel te beoordelen of het akkoord kan worden aangepast en opnieuw ingediend, of dat een andere route zoals een informele herstructurering of gecontroleerde afbouw meer voor de hand ligt.
Heeft een WHOA-traject gevolgen voor de kredietwaardigheid of reputatie van mijn bedrijf?
Een WHOA-traject is in beginsel niet openbaar, tenzij je zelf kiest voor de openbare variant waarbij de aankondiging wordt gepubliceerd in het Centraal Insolventieregister. De besloten variant biedt meer privacy en beperkt daarmee de reputatieschade. In de praktijk zullen betrokken schuldeisers uiteraard op de hoogte zijn, maar klanten, leveranciers en het bredere publiek hoeven hier niets van te merken. Een succesvolle afronding van het traject kan juist bijdragen aan herstel van vertrouwen.
Kan ik als ondernemer zelf een WHOA-akkoord opstellen, of heb ik daar altijd een adviseur voor nodig?
Technisch gezien is het mogelijk om zelf een WHOA-akkoord op te stellen, maar in de praktijk is dat voor de meeste ondernemers geen realistisch scenario. Het traject vereist gedetailleerde financiële analyses, een correcte klassenindeling van schuldeisers en een juridisch houdbaar akkoordsdocument. Een fout in de voorbereiding kan ertoe leiden dat de rechter het akkoord weigert of dat schuldeisers succesvol bezwaar maken. De inzet van een ervaren financieel expert en een gespecialiseerde WHOA-advocaat vergroot de slagingskans aanzienlijk.
Wat moet ik doen als ik vermoed dat mijn bedrijf in aanmerking komt voor de WHOA?
De eerste stap is een eerlijke en grondige analyse van de financiële situatie: hoe groot zijn de schulden, welke schuldeisers zijn betrokken, en is de onderneming zonder die schuldenlast levensvatbaar? Doe dit zo vroeg mogelijk, want hoe eerder je begint, hoe meer ruimte je hebt om een sterk akkoord voor te bereiden. Schakel vervolgens een financieel expert in die ervaring heeft met herstructureringstrajecten, en laat juridisch advies inwinnen bij een advocaat die gespecialiseerd is in insolventierecht.
Gerelateerde artikelen
- Wat zijn de voordelen van de WHOA voor ondernemers?
- Wanneer moet je beginnen met het verkoopklaar maken van je bedrijf?
- Hoe vind je een betrouwbare interim controller voor een MKB-bedrijf?
- Wanneer heb je een interim financial controller nodig?
- Hoe snel kan een interim controller inzetbaar zijn binnen het MKB?
- Hoe verschilt een interim controller van een vaste controller in het MKB?
- Wat zijn de risico's van een financiële vacature die te lang openstaat?
- Waarom kiezen bedrijven voor een interim financial controller in plaats van vast personeel?
- Hoe werkt een fractional CFO in de praktijk?
- Wat zijn de voordelen van het inhuren van een fractional CFO als MKBer?
- Hoe bereid je je team voor op professioneler financieel management?
- 6 signalen dat de financiële sturing van je bedrijf achterblijft bij je groei
- Welke financiële eisen stellen investeerders aan een MKB-bedrijf?
- Wat is een fractional CFO?
- Hoe zorg je voor continuïteit in je financiële sturing bij snelle groei?