Een overname is een spannend moment, maar ook een moment waarop fiscale verrassingen je flink kunnen opbreken. Tax due diligence helpt je om vóór de deal de fiscale risico’s van een doelonderneming in kaart te brengen, zodat je niet achteraf voor onaangename verrassingen staat. In dit artikel zetten we de zeven meest voorkomende fiscale risico’s op een rij die een goede tax due diligence blootlegt.

Wat tax due diligence onthult vóór een overname

Tax due diligence is een diepgaand onderzoek naar de fiscale positie van een bedrijf dat je wilt overnemen. Het gaat niet alleen om het controleren van aangiften en aanslagen, maar ook om het beoordelen van fiscale risico’s die nog niet zichtbaar zijn in de jaarrekening. Denk aan lopende discussies met de Belastingdienst, structuren die in het verleden misschien slim waren maar nu risico opleveren, of voordelen die na de overname simpelweg verdampen. Een goede tax due diligence geeft je een helder beeld van wat je werkelijk koopt en helpt je om de deal op de juiste manier te structureren of te prijzen.

1: Niet-aangegeven belastingschulden uit het verleden

Een van de meest directe risico’s is dat een doelonderneming belastingschulden heeft die niet of onjuist zijn aangegeven. Dit kunnen naheffingen zijn voor vennootschapsbelasting, btw of loonheffing over eerdere jaren. Omdat de Belastingdienst tot vijf jaar terug kan navorderen en in geval van opzet zelfs langer, neem je als koper bij een overname een onbekende last op je schouders.

Tax due diligence brengt dit in kaart door belastingaangiften, correspondentie met de fiscus en eventuele boekenonderzoeken te analyseren. Worden er openstaande discussies of lopende bezwaarprocedures gevonden, dan is dat een belangrijk signaal voor de onderhandelingen. Je kunt dan kiezen voor een prijsaanpassing, een escrow-regeling of een specifieke garantie in de koopovereenkomst.

2: Onjuiste btw-behandeling van transacties

Btw lijkt op het eerste gezicht eenvoudig, maar in de praktijk zijn er talloze situaties waarin de btw-behandeling van transacties onjuist is toegepast. Denk aan het ten onrechte toepassen van een vrijstelling, het niet afdragen van btw bij grensoverschrijdende diensten of fouten in de btw-administratie bij gemengde prestaties.

Deze fouten kunnen jarenlang onopgemerkt blijven, maar bij een boekenonderzoek na de overname kom je er als nieuwe eigenaar voor op te draaien. Tax due diligence kijkt specifiek naar de btw-positie van de onderneming: welke vrijstellingen worden toegepast, hoe wordt omgegaan met internationale transacties en is de administratie op orde? Zo weet je precies waar je aan toe bent.

3: Verrekenprijsrisico’s bij internationale structuren

Bedrijven met internationale activiteiten of dochterondernemingen in meerdere landen werken vaak met intercompany-transacties. De prijzen die daarvoor gehanteerd worden, moeten voldoen aan het arm’s length-beginsel: ze moeten marktconform zijn. Als dat niet het geval is, kan de Belastingdienst correcties opleggen en belasting navorderen, soms met forse boetes.

Bij tax due diligence wordt de verrekenprijsdocumentatie beoordeeld en wordt geanalyseerd of de gehanteerde prijzen verdedigbaar zijn. Ontbreekt documentatie of zijn de gehanteerde prijzen lastig te onderbouwen, dan is dat een risico dat je als koper wilt meenemen in de waardering van de deal. Zeker bij internationale structuren is dit een van de complexere, maar ook meest relevante onderdelen van het onderzoek.

4: Fiscale eenheid en aansprakelijkheidsrisico’s

Wanneer een doelonderneming onderdeel uitmaakt van een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting of btw, brengt dat specifieke aansprakelijkheidsrisico’s met zich mee. Alle entiteiten binnen een fiscale eenheid zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de belastingschulden van de groep als geheel. Als jij één vennootschap uit zo’n eenheid overneemt, kun je dus geconfronteerd worden met schulden die zijn ontstaan bij andere groepsmaatschappijen.

Tax due diligence brengt in kaart of en hoe de doelonderneming is opgenomen in een fiscale eenheid, welke risico’s dat meebrengt en hoe de aansprakelijkheid is geregeld. In de dealstructuur moet je vervolgens zorgen dat je hiervan wordt gevrijwaard, of dat de fiscale eenheid vóór de transactie wordt verbroken. Dit is een technisch maar belangrijk onderdeel van het onderzoek.

5: Verliesverrekening die na overname vervalt

Veel bedrijven hebben fiscale verliezen uit eerdere jaren die ze kunnen verrekenen met toekomstige winsten. Op papier ziet dat er aantrekkelijk uit: je koopt een bedrijf met een fiscale verliespost die de toekomstige belastingdruk verlaagt. In de praktijk is dat echter lang niet altijd zo simpel.

Na een overname kunnen de regels rondom verliesverrekening sterk beperkt worden, met name als er sprake is van een wijziging van de feitelijke leiding of een grote aandeelhouderswijziging. De Belastingdienst hanteert specifieke anti-misbruikregels die kunnen leiden tot het geheel of gedeeltelijk vervallen van de verliesaanspraken. Tax due diligence brengt de omvang van de verliezen in kaart, maar ook de vraag of en in welke mate die na de transactie nog verrekenbaar zijn. Zo voorkom je dat je een voordeel incalculeert dat er in werkelijkheid niet is.

6: Niet-marktconforme beloningsstructuren en loonheffing

Beloningsstructuren die niet marktconform zijn, vormen een relevant risico op het gebied van loonheffing. Denk aan directeuren-grootaandeelhouders die zichzelf een te laag salaris uitkeren, aandelenoptieplannen die fiscaal niet correct zijn opgezet of kostenvergoedingen die eigenlijk als loon belast hadden moeten worden.

De Belastingdienst kan dergelijke situaties corrigeren en naheffingen opleggen, inclusief boetes. Tax due diligence analyseert de arbeidsovereenkomsten, beloningsstructuren en loonheffingspositie van de onderneming. Worden er onregelmatigheden gevonden, dan weet je als koper welke correcties je kunt verwachten en kun je dat meenemen in de deal.

7: Fiscale gevolgen van eerdere herstructureringen

Veel bedrijven hebben in het verleden herstructureringen doorgevoerd: fusies, afsplitsingen, aandelentransacties of interne reorganisaties. Die worden vaak fiscaal gefaciliteerd uitgevoerd, wat betekent dat er voorwaarden gelden waaraan de onderneming in de jaren daarna moet blijven voldoen. Worden die voorwaarden geschonden, dan kan de fiscale faciliteit met terugwerkende kracht vervallen.

Tax due diligence kijkt specifiek naar eerdere herstructureringen en de bijbehorende voorwaarden. Is de overname zelf een trigger die een eerder verkregen faciliteit doet vervallen? Zijn er nog openstaande termijnen waarbinnen bepaalde handelingen niet zijn toegestaan? Dit zijn vragen die je vóór de deal wilt beantwoorden, niet erna. Eerdere herstructureringen kunnen daarmee een verborgen risico vormen dat pas zichtbaar wordt als je goed doorvraagt.

Fiscale risico’s beheersen als onderdeel van de deal

Tax due diligence is geen formaliteit, maar een praktisch instrument dat je helpt om beter geïnformeerde beslissingen te nemen bij een overname. De zeven risico’s die we hierboven beschreven, komen regelmatig voor in de praktijk en kunnen een grote impact hebben op de waarde van een deal of de risico’s die je als koper accepteert.

De uitkomsten van een tax due diligence gebruik je actief in de onderhandelingen: voor een prijsaanpassing, het opnemen van garanties en vrijwaringen in de koopovereenkomst, of het aanpassen van de dealstructuur. Zo zorg je dat je niet alleen koopt wat je ziet, maar ook begrijpt wat er onder de oppervlakte zit.

Wil je meer weten over hoe je fiscale risico’s aanpakt als onderdeel van een overname of financiële herstructurering? Wij denken graag met je mee. Bekijk onze M&A expertise of neem direct contact op voor een vrijblijvend gesprek.

Gerelateerde artikelen

• 5 voordelen van een financiële herstructurering
• Hoe lang duurt een opdracht voor een interim business controller?
• Hoe vind je een betrouwbare interim controller voor een MKB-bedrijf?
• Hoe begeleidt een interim controller een MKB-bedrijf bij snelle groei?
• Wat zijn de voordelen van een interim controller voor het MKB?
• Wat is het verschil tussen een financial controller en een interim financial controller?
• Wat gebeurt er als een interim business controller vertrekt?
• Hoe evalueert een interim business controller de financiële gezondheid van een bedrijf?
• Wat doet een interim controller voor een MKB-bedrijf?
• Hoe kies je de juiste fractional CFO voor jouw bedrijf?
• Hoe kun je CFO-niveau expertise inzetten zonder iemand in vaste dienst te nemen?
• Hoe houd je als DGA overzicht als je bedrijf complexer wordt?
• Wat kost het je als je geen grip hebt op je cashflow?
• Wat doet financiële stress met de beslissingen die je als ondernemer neemt?
• Vast of flex: hoe kies je de juiste constructie voor financieel leiderschap?