Hoe lang duurt een tax due diligence onderzoek?

Hoe lang duurt een tax due diligence onderzoek?

Dedmer Taekema ·

Een tax due diligence-onderzoek duurt gemiddeld twee tot zes weken, afhankelijk van de omvang en complexiteit van de onderneming. Bij een kleinere mkb-onderneming kan een red flag-onderzoek al binnen één tot twee weken worden afgerond, terwijl een full-scope analyse van een grotere of complexere organisatie al snel vier tot zes weken in beslag neemt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de doorlooptijd van een tax due diligence.

Welke factoren bepalen de doorlooptijd van een tax due diligence?

De doorlooptijd van een tax due diligence wordt bepaald door de omvang van de onderneming, de beschikbaarheid van documentatie, de complexiteit van de fiscale structuur en de scope van het onderzoek. Hoe meer historische belastingposities, internationale structuren of openstaande fiscale risico’s er zijn, hoe meer tijd het onderzoek vraagt.

Een aantal factoren heeft de meeste invloed op hoelang een tax due diligence duurt:

  • Kwaliteit van de administratie: Een goed geordend dossier met belastingaangiften, correspondentie met de Belastingdienst en fiscale rapportages versnelt het proces aanzienlijk.
  • Fiscale complexiteit: Ondernemingen met meerdere entiteiten, internationale activiteiten of bijzondere structuren (zoals fiscale eenheden of deelnemingsvrijstellingen) vergen meer diepgang.
  • Openstaande discussies met de Belastingdienst: Lopende bezwaarschriften of boekenonderzoeken voegen een extra analyselaag toe.
  • Scope van het onderzoek: Een red flag-analyse is beduidend sneller dan een full-scope tax due diligence.
  • Medewerking van de verkopende partij: Trage aanlevering van documenten is een van de meest voorkomende oorzaken van vertraging.

Wat zijn de typische fases van een tax due diligence-onderzoek?

Een tax due diligence doorloopt doorgaans vier fases: voorbereiding en scope-bepaling, documentanalyse, interviews en verificatie, en ten slotte rapportage. Elke fase bouwt voort op de vorige en samen vormen ze het fundament voor een betrouwbaar fiscaal beeld van de doelonderneming.

Fase 1: Voorbereiding en scope-bepaling

In de eerste fase stellen de adviseurs samen met de koper vast welke fiscale onderwerpen worden onderzocht. Denk aan vennootschapsbelasting, btw, loonbelasting en eventuele internationale belastingposities. Ook wordt bepaald over welke jaren het onderzoek zich uitstrekt, doorgaans de afgelopen drie tot vijf jaar.

Fase 2: Documentanalyse

De verkopende partij stelt via een dataroom relevante documenten beschikbaar: belastingaangiften, aanslagen, correspondentie met de Belastingdienst en interne fiscale memo’s. De adviseurs analyseren deze stukken op risico’s, inconsistenties en openstaande verplichtingen. Dit is vaak de meest tijdrovende fase.

Fase 3: Interviews en verificatie

Onduidelijkheden uit de documentanalyse worden besproken met de CFO of fiscalist van de doelonderneming. Dit geeft context bij specifieke keuzes en helpt om risico’s te kwalificeren.

Fase 4: Rapportage

De bevindingen worden samengevat in een rapport met een overzicht van fiscale risico’s, hun omvang en aanbevelingen voor dealstructurering of garantiebepalingen. Een goed rapport is leesbaar voor zowel de financieel adviseur als de investeerder of directeur die de deal beoordeelt.

Hoe lang duurt een tax due diligence bij een mkb-bedrijf?

Bij een mkb-bedrijf duurt een tax due diligence gemiddeld één tot drie weken. De kortere doorlooptijd ten opzichte van grotere ondernemingen heeft alles te maken met de beperktere omvang van de fiscale structuur, het kleinere aantal entiteiten en de vaak overzichtelijkere administratie.

Toch betekent “mkb” niet automatisch “eenvoudig”. Een mkb-onderneming met internationale activiteiten, een complexe aandeelhoudersstructuur of een historie van bedrijfsovernames kan alsnog een uitgebreidere analyse vereisen. De sleutel zit in een goede voorbereiding: zorg dat de administratie op orde is en relevante documenten direct beschikbaar zijn. Dat bespaart tijd aan beide kanten van de tafel.

Wanneer duurt een tax due diligence langer dan verwacht?

Een tax due diligence duurt langer dan verwacht wanneer documentatie ontbreekt of onvolledig is, wanneer fiscale posities complex of betwistbaar zijn, of wanneer de verkopende partij traag reageert op informatieverzoeken. Dit zijn de meest voorkomende redenen voor vertraging in de praktijk.

Andere situaties die de doorlooptijd verlengen:

  • Historische belastinggeschillen die nog niet zijn afgerond
  • Onduidelijkheid over de fiscale behandeling van specifieke transacties in het verleden
  • Wijzigingen in de scope van het onderzoek halverwege het proces
  • Complexe internationale structuren waarbij meerdere landen betrokken zijn
  • Ontbrekende of niet-gecertificeerde jaarrekeningen over eerdere jaren

Een goede voorbereiding aan de kant van de verkoper, ook wel vendor due diligence genoemd, kan veel van deze vertragingen voorkomen. Wie vooraf de eigen fiscale positie in kaart brengt, bespaart tijd en voorkomt verrassingen laat in het proces.

Wat is het verschil tussen een full-scope en een red flag tax due diligence?

Een full-scope tax due diligence is een uitgebreid onderzoek waarbij alle relevante belastingsoorten en -jaren grondig worden geanalyseerd. Een red flag tax due diligence is een snellere, meer gerichte analyse waarbij alleen de grootste fiscale risico’s worden geïdentificeerd. Het verschil zit in diepgang, doorlooptijd en het doel van het onderzoek.

Full-scope tax due diligence

Dit type onderzoek wordt ingezet wanneer de koper een volledig en gedetailleerd fiscaal beeld wil van de doelonderneming. Het omvat alle belastingsoorten (vpb, btw, loonbelasting, overdrachtsbelasting), meerdere jaren en een diepgaande analyse van alle fiscale posities. De doorlooptijd is langer, maar het geeft de koper maximale zekerheid en een solide basis voor dealstructurering en garantieafspraken.

Red flag tax due diligence

Dit type onderzoek is geschikt wanneer de tijd beperkt is of wanneer een eerste verkenning volstaat om te beslissen of een deal de moeite waard is. De adviseur richt zich op de grootste risico’s en bekende aandachtspunten, zonder elke fiscale positie volledig uit te diepen. Dit is populair bij kleinere transacties of in een vroeg stadium van een overnameproces.

Hoe versnel je een tax due diligence zonder kwaliteit te verliezen?

Je versnelt een tax due diligence door de documentatie vooraf goed te organiseren, een heldere dataroom in te richten en snel te reageren op informatieverzoeken van de adviseurs. Een goede voorbereiding aan de kant van de verkoper is de meest effectieve manier om de doorlooptijd te verkorten zonder in te leveren op kwaliteit.

Praktische stappen die het proces versnellen:

  1. Richt een gestructureerde dataroom in met belastingaangiften, aanslagen en correspondentie per jaar en per belastingsoort.
  2. Stel een intern aanspreekpunt aan dat snel kan reageren op vragen van de due diligence-adviseurs.
  3. Breng bekende fiscale risico’s vooraf in kaart zodat je er transparant over kunt communiceren in plaats van dat ze halverwege het onderzoek opduiken.
  4. Beperk de scope bewust door vooraf met de koper af te stemmen welke onderwerpen echt relevant zijn voor de transactie.
  5. Zet een ervaren financial in die het proces intern coördineert en begrijpt wat adviseurs nodig hebben.

Een tax due diligence is een intensief proces, maar met de juiste voorbereiding en een ervaren financieel professional aan boord hoeft het geen eindeloos traject te worden. Of je nu als koper of verkoper betrokken bent, de kwaliteit van je voorbereiding bepaalt grotendeels hoe soepel het verloopt.

Wil je meer weten over hoe je een overnameproces financieel goed begeleidt? Bekijk dan onze aanpak bij M&A-trajecten. Bij ons werken ervaren financials die dit soort processen van A tot Z kennen en je kunnen helpen om een tax due diligence efficiënt en grondig te doorlopen. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek over wat we voor jouw situatie kunnen betekenen.

Veelgestelde vragen

Moet ik als verkoper altijd meewerken aan een tax due diligence?

Als verkoper ben je niet wettelijk verplicht om mee te werken, maar in de praktijk is medewerking vrijwel altijd in je eigen belang. Een koper die geen of beperkt inzage krijgt, zal doorgaans een hogere risicokorting op de koopprijs toepassen of strengere garantiebepalingen eisen. Door transparant en proactief mee te werken, vergroot je het vertrouwen van de koper en verklein je de kans op prijsonderhandelingen achteraf.

Wat is het verschil tussen een tax due diligence en een vendor due diligence?

Een tax due diligence wordt uitgevoerd in opdracht van de koper en is gericht op het identificeren van fiscale risico’s vanuit kopersperspectief. Een vendor due diligence wordt juist door de verkoper zelf geïnitieerd, vóórdat potentiële kopers in beeld komen, om de eigen fiscale positie in kaart te brengen en verrassingen tijdens het verkoopproces te voorkomen. Een vendor due diligence versnelt het verkoopproces en geeft de verkoper meer controle over hoe bevindingen worden gepresenteerd.

Welke belastingsoorten worden standaard meegenomen in een tax due diligence?

Bij een full-scope tax due diligence worden doorgaans vennootschapsbelasting (vpb), btw, loonbelasting en overdrachtsbelasting onderzocht. Afhankelijk van de aard van de onderneming kunnen ook dividendbelasting, accijnzen of internationale belastingposities (zoals transfer pricing en vaste inrichtingen) aan bod komen. Bij een red flag-analyse wordt de scope bewust beperkt tot de belastingsoorten met het hoogste risicoprofiel voor de specifieke transactie.

Wat gebeurt er als er fiscale risico's worden gevonden tijdens de tax due diligence?

Gevonden fiscale risico’s leiden niet automatisch tot het afketsen van een deal, maar ze hebben wel invloed op de dealstructuur en -voorwaarden. De koper kan op basis van de bevindingen een lagere koopprijs bedingen, aanvullende garanties of indemnificaties eisen, of een deel van de koopprijs in escrow plaatsen totdat een risico is opgelost. In sommige gevallen wordt de transactiestructuur aangepast, bijvoorbeeld door een activatransactie te verkiezen boven een aandelentransactie om bepaalde historische fiscale risico’s te omzeilen.

Hoe ver terug kijkt een tax due diligence in de tijd?

Standaard wordt er gekeken naar de afgelopen drie tot vijf jaar, wat overeenkomt met de reguliere fiscale navorderingstermijn in Nederland. Voor specifieke situaties, zoals gevallen van kwade trouw of verlengde navorderingstermijnen bij buitenlandse inkomsten, kan de terugkijkperiode oplopen tot twaalf jaar. De exacte periode wordt in de voorbereidingsfase afgestemd op de risicoprofielen van de doelonderneming en de aard van de transactie.

Kan een tax due diligence parallel lopen aan andere due diligence-onderzoeken?

Ja, in de meeste overnameprocessen lopen de tax due diligence, de financiële due diligence en de juridische due diligence gelijktijdig om tijd te besparen. Wel is het belangrijk dat de verschillende adviseurs hun bevindingen onderling afstemmen, omdat fiscale en juridische risico’s elkaar vaak overlappen. Een goede coördinatie, bijvoorbeeld via een gezamenlijke dataroom en regelmatige afstemming, voorkomt dubbel werk en zorgt voor een consistent eindrapport.

Wat kost een tax due diligence gemiddeld?

De kosten van een tax due diligence variëren sterk afhankelijk van de scope, de complexiteit van de onderneming en het type adviseur dat wordt ingeschakeld. Voor een red flag-analyse bij een mkb-bedrijf liggen de kosten doorgaans tussen de €5.000 en €15.000, terwijl een full-scope onderzoek bij een grotere of complexere organisatie al snel kan oplopen tot €30.000 of meer. Het is verstandig om vooraf duidelijke afspraken te maken over de scope en het uurtarief, zodat de kosten beheersbaar blijven.

Gerelateerde artikelen

Ga naar de bovenkant